نظارت هوشمند رویکرد اصلی بیمه مرکزی است
علی استاد هاشمی
عضو هیأت عامل و معاون نظارت بیمه مرکزی
به گزارش مجله بیمه و مردم به نقل از روابط عمومی بیمه مرکزی معاونت نظارت بیمه مرکزی، همگام با تقویت و پیشرفت ابزارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات، نظارت هوشمند را با هدف مشتری مداری و افزایش رضایت هموطنان از خدمات صنعت بیمه به خصوص در هنگام بروز حادثه در رأس برنامههای خود قرار داده است.
تسریع فرآیند پرداخت خسارت یکی از مولفههای نظارت هوشمند بوده و درصدد هستیم با پیادهسازی پروژههای مبتنی بر فناوریهای دیجیتال (برخط) مانند سامانه هوشمند یکپارچهسازی فرآیند رسیدگی و پرداخت خسارت در این حوزه بیش از پیش رضایت ذینفعان صنعت بیمه را جلب کنیم.
صنعت بیمه یکی از مردمیترین صنایع بوده به گونهای که در سال گذشته بیش از ۵۲ میلیون فقره خسارت به مردم پرداخت کرده است و این نشان از اعتماد عمومی جامعه به خدمات صنعت بیمه دارد. لذا برای حفظ و افزایش این اعتماد باید درصد تخلفات و خطاهای احتمالی شرکتهای بیمه را با نظارت جدی به حداقل برسانیم.
نظارت مالی
از جمله فعالیتهای مهم این بخش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
بررسی تطابق انواع ذخایر بیمههای غیرزندگی و زندگی با “آییننامه ذخایر فنی مؤسسات بیـــمه”(شمـاره۵۸) و “آیــیننامه بیمههای زندگی و مستمری”(۶۸)
بررسی کفایت ذخایر رشته ثالث در اجرای ماده ۵۸ “قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه” برای اطمینان از کفایت ذخایر رشته مذکور
نظارت بر برگزاری مجامع عمومی و فوقالعاده شرکتهای بیمه بر مبنای مفاد مرتبط قانون تجارت، “آییننامه اندوختههای قانونی مؤسسات بیمه”(شماره۶۱)
بررسی و محاسبه توانگری مالی شرکتهای بیمه و اعلام عمومی آن در پایگاه اطلاعرسانی بیمه مرکزی بر مبنای” آییننامه نحوه محاسبه و نظارت بر توانگری مالی مؤسسات بیمه” (شماره ۶۹)
نظـارت بــر دارایــیهــا، ســـرمایــهگذاریها و مطالبــات مؤسسات بیمه بر مبنای “آییننامه سرمایهگذاری مؤسسات بیمه” (شماره ۹۷) و”آییننامه شناسایی و طبقهبندی مطالبات مؤسسات بیمه و نحوه محاسبه ذخایر آنها”(شماره ۱۰۱)
بررسی ترکیب سهامداری شرکتهای بیمه بر مبنای “آییننامه ضوابط تأسیس و فعالیت مؤسسات بیمه غیر دولتی”(شماره ۱۰۰) و ماده ۳۳ قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری و بررسی و تأیید صلاحیت مؤسسات حسابرسی جهت فعالیت بهعنوان حسابرس و بازرس قانونی مؤسسات بیمه بر مبنای ماده ۱۲ آییننامه شماره ۱۰۰
نظارت فنّی
نظارت فنی بر عملیات بیمه طیف وسیعی از فعالیتها را شامل میشود مانند:
نظارت بر رعایت معیارهای عمومی و اختصاصی در تعیین حقبیمه هر یک از رشتههای بیمهای منجمله رشتههای هواپیما، کشتی، مهندسی و سایر رشتههای بیمهای
نظارت بر حسن اجرای آییننامههای متعدّد مربوط به “شرایط عمومی بیمهنامههای اموال، اشخاص و بدنه خودرو”
رسیدگی به بخشی از مفاد آییننامه”نحوه واگذاری بیمههای اتکایی اجباری و میزان مشارکت در سود آن”(شماره ۷۶) که شرکتهای بیمه را ملزم به اخذ نرخ و شرایط پیش از صدور بیمهنامهها با سرمایه/تعهدات بالا نموده است.
نظارت بر اجرای آییننامه “حمایت از حقوق بیمهگذاران، بیمهشدگان و صاحبان حقوق آنها”
نظارت بر آییننامه”ضوابط مربوط به بیمه مشترک”(شماره ۹۵) که در آن شرایط و همچنین وظایف راهبر و اعضای بیمه مشترک تعیین شده
نظارت بر امور بیمههای اتکایی بر مبنای مفاد آییننامه شماره ۵۵ و مکملهای آن
نظارت بر اجرای صحیح قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه”مصوب ۱۳۹۵ مجلس شورای اسلامی و آییننامههای متعدد ذیل آن
نظارت بر مفاد آییننامه شماره ۶۸ و مکملهای بعدی آن در راستای اهمیت”بیمههای زندگی و مستمری” و نقش آن در توسعه صنعت بیمه کشور
نظارت بر شبکه فروش:
این بخش از فرآیندهای نظارتی عمدتاً بر اجرای درست این آییننامهها نظارت دارد:
آییننامه تنظیم امور نمایندگی بیمه” (شماره ۷۵)،
آییننامه کارمزد نمایندگی و دلالی رسمی بیمه”(شماره۸۳)،
آییننامه نمایندگی فروش بیمههای زندگی”(شماره ۹۶)،
آییننامه اعطای پروانه نمایندگی بیمه به اشخاص حقیقی در مناطق آزاد” (شماره ۴۸)،
آییننامه کارگزاری رسمی بیمه مستقیم”(شماره ۹۲)،
آییننامه تأسیس و فعالیت و انحلال دفاتر ارتباطی مؤسسات بیمه و مؤسسات کارگزاری بیمه خارجی(شماره ۴۱)،
آییننامه امور ارزیابی خسارت بیمهای”(شماره ۸۵)
نظارت بر کلیه واسطههای بیمه از حیث برخورداری متقاضیان از شرایط اخذ نمایندگی، کارگزاری و ارزیابی خسارت و تأیید پروانه فعالیت آنها، وصول اطلاعات، حقوق و تکالیف شرکت بیمه، نماینده و کارگزار وکارمزد واسطهها در این بخش انجام میشود.
نظارت بر صلاحیت حرفهای کارکنان، حاکمیت شرکتی و گزارشگری و افشای اطلاعات:
با توجه به مفاد قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری، قانون تجارت، قانون انتشار و دسترسی آزاد بهاطلاعات، آییننامهای تحت عنوان “گزارشگری و افشای اطلاعات مؤسسات بیمه”(شماره ۸۸)تصویب شد و شرکتهای بیمه را ملزم به درج اطلاعات در حوزههای مختلف راهبری شرکتی، مدیریت ریسک، عملکرد مالی و… در پرتال شرکت و سامانه سنهاب بهمنظور آگاهی عموم ذینفعان و فعالان بیمهای نموده است.
نظارت بر آییننامه شماره ۹۳ و مکملهای آن که به بحث”حاکمیت شرکتی در مؤسسات بیمه”پرداخته و به موضوعات مهمی چون حد نصاب تکمیل اعضای هیأتمدیره، ایجاد کمیتههای مدیریت ریسک، حسابرسی و کنترل داخلی و تطبیق مقررات اشاره دارد، از فعالیتهای نظارتی این بخش است.
در نهایت، بهمنظور حصول اطمینان از انتصاب افراد شایسته در پستهای کلیدی در شرکتهای بیمه آییننامه شماره ۹۰ که به “نحوه احراز صلاحیت حرفهای کارکنان کلیدی و عملیاتی” اشاره دارد، تدوین و تصویب گردیده است که در آن حداقل صلاحیتهای عمومی و حرفهای که لازم است افراد پیشنهادی داشته باشند، درج شده و بر این مبنا، بر صلاحیت افراد مؤثر برای ورود به صنعت بیمه نظارت میشود. به علاوه، بر عملکرد مدیران کلیدی و عملیاتی موضوع این آییننامه نیز در مدت تصدّی مشاغل مربوطه نظارت لازم صورت گرفته و درصورت بروز تخلفات احتمالی، برخورد نظارتی لازم صورت میپذیرد.
علاوه بر تمامی موارد فوق معاونت نظارت در راستای ایفای وظایف خود از “محاسبان فنی رسمی بیمه” که طبق آییننامه شماره ۷۸ مجوز خود را از بیمه مرکزی اخذ مینمایند، کانون حسابرسان داخلی صنعت بیمه و همچنین نقطه نظرات اعضای کمیته صیانت از شرکتهای بیمه بهعنوان بازوی مشورتی نیز استفاده مینماید.
در مجموع با وجود ساختار منسجم تشریح شده و قواعد نظارتی مفصّل وضعشده در قالب آییننامههای مختلف که بهصورت مستمر مبنای پایش انطباق فعالیتهای مؤسسات بیمه قرار میگیرند و در اینجا شرح مختصری از آنها ارائه شد، بیمه مرکزی ج.ا. ایران در صدد است تا با بازنگری آییننامهها، رویکرد نظارتی خود را با رویکردهای نظارتی مبتنی بر اصول و نظارت مبتنی بر ریسک تکمیل نموده و از طریق هوشمندسازی فرآیندهای نظارتی، بتواند پویایی صنعت بیمه را در همگامسازی با تحولات اقتصادی و بازاهای مالی، ارتقا بخشد.